Meta Platforms, Facebook ve Instagram’daki dolandırıcı reklamlara ilişkin ortaya atılan ciddi iddiaların ardından yatırımcıların odağına girdi. Şirketin, bu tür reklamlara yönelik düzenlemeleri geciktirmek amacıyla küresel ölçekte bir strateji yürüttüğünün öne sürülmesi, Meta hisselerinde düşüşe yol açtı. 2 Ocak’taki işlemlerde şirket hisseleri yüzde 1,4 değer kaybederek 650,41 dolara kadar geriledi.
Yatırımcıların temkinli yaklaşımının arkasında, Meta’nın denetleyici kurumları yanıltmak için reklam kütüphanesini bilinçli şekilde yönlendirdiğine dair yayımlanan raporlar bulunuyor. İddialara göre şirket, dolandırıcı reklamların platformda ne ölçüde yaygın olduğuna dair algıyı kontrol altında tutmaya çalıştı.
“Küresel Oyun Planı” İddiası
Şirket içi belgelere dayandırılan bilgilere göre Meta, son dört yıl boyunca Japonya, Avrupa, ABD ve Tayland gibi birçok bölgede sıkı düzenlemelerin önüne geçmek için bir “küresel oyun planı” uyguladı. Bu kapsamda, denetleyiciler ve gazetecilerin reklam kütüphanesinde sıkça kullandığı anahtar kelimeler ve ünlü isimler takip edildi. Bu aramalara takılan dolandırıcı reklamların sistemden kaldırıldığı, böylece dolandırıcılığın yaygınlığına ilişkin görünümün sınırlandığı ileri sürüldü.
Japonya Örneği Dikkat Çekti
Bu yaklaşımın en somut etkisinin Japonya’da görüldüğü ifade ediliyor. Yapay zekâ ile üretilmiş sahte reklamların artması üzerine Japon yetkililer, reklamverenlere zorunlu kimlik doğrulaması getirmeyi gündeme almıştı. Ancak Meta’nın reklam kütüphanesindeki müdahaleleriyle sahte içeriklerin görünürlüğü azalınca, bu düzenlemeden vazgeçildiği belirtiliyor.
Meta’nın kendi hesaplamalarına göre, tüm reklamverenler için zorunlu doğrulama uygulanması şirket için yaklaşık 2 milyar dolarlık ek maliyet yaratacak ve toplam gelirde yüzde 4,8’lik bir düşüşe neden olacaktı.
Küresel Yasal Baskı Artıyor
Öte yandan Meta üzerindeki hukuki baskılar dünya genelinde artış gösteriyor. Avrupa Komisyonu, şirketten dolandırıcı reklam riskleriyle ilgili resmi açıklama talep ederken, ABD’de Meta’nın 2024 yılı gelirinin yaklaşık 16 milyar dolarının dolandırıcılıkla bağlantılı reklamlardan elde edildiği iddiasıyla davalar açıldı.
Singapur’da açıklanan veriler, sosyal medya dolandırıcılığı mağdurlarının yüzde 90’ından fazlasının Facebook veya Instagram kullandığını ortaya koyarken, Tayvan’da uygulanan zorunlu reklamveren doğrulama sisteminin yatırım dolandırıcılığı reklamlarını yüzde 96 oranında azalttığı bildirildi.
Meta’dan İddialara Yanıt
Meta Sözcüsü Andy Stone, şirketin düzenleyicileri yanılttığı yönündeki iddiaları reddetti. Stone, son bir yılda dolandırıcılıkla ilgili şikayetlerin yüzde 50 oranında azaldığını savunarak, reklam kütüphanesinden kaldırılan içeriklerin tüm platformdan silindiğini belirtti. Kimlik doğrulamanın tek başına yeterli bir çözüm olmadığını ifade eden Stone, Meta’nın dolandırıcılıkla mücadele için farklı yöntemler uyguladığını vurguladı. Yaşanan gelişmeler, dijital platformların şeffaflığı ve kullanıcı güvenliği konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
