Türkiye’de dijital rekabet gündemini hareketlendiren önemli bir gelişme yaşandı. Rekabet Kurumu, Google’ın Android işletim sistemi üzerindeki pazar gücünü mercek altına alarak kapsamlı bir soruşturma başlattığını duyurdu. Soruşturma, Google’ın Android ekosistemindeki hakim konumunu rekabeti kısıtlayacak şekilde kullanıp kullanmadığını ortaya koymayı amaçlıyor.
Milyarlarca mobil cihazda kullanılan Android işletim sisteminin, Google’ın kendi hizmetlerine avantaj sağlayacak biçimde yapılandırıldığı yönündeki iddialar, soruşturmanın temelini oluşturuyor. Kurum, bu durumun rakip hizmet ve uygulamaların pazara erişimini engelleyip engellemediğini ayrıntılı şekilde inceleyecek.
Android Soruşturmasının Kapsamı Genişletildi
Rekabet Kurumu’nun açıklamasına göre, yürütülen bu yeni soruşturma, 2018 yılında alınan önceki kararın ardından ortaya çıkan yeni sözleşme modelleri ve piyasa dinamiklerini kapsıyor. Google’ın cihaz üreticileriyle yaptığı anlaşmalar ve yazılım politikalarının, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında ihlal oluşturabileceğine dair ciddi bulgular bulunduğu belirtiliyor.
Soruşturma dosyasında öne çıkan başlıca iddialar şöyle sıralanıyor:
- Google Arama Münhasırlığı: Android cihazlardaki Google Arama widget’ının fiili bir tekel yaratarak rakip arama motorlarının rekabet etmesini zorlaştırdığı
- Varsayılan Hizmet Dayatması: Google Chrome ve Google Sesli Asistan gibi hizmetlerin kullanıcıyı doğrudan Google Arama’ya yönlendirdiği
- Tarayıcı Rekabeti: Google Chrome’un cihazlarda önceliklendirilerek diğer tarayıcıların dezavantajlı konuma düşürüldüğü
- İşletim Sistemi Kısıtları: Android lisansı alan üreticilerin, Android’in açık kaynak kodunu kullanarak alternatif işletim sistemleri (fork) geliştirmesinin sözleşmelerle sınırlandırıldığı
Bu başlıklar, Google’ın yalnızca son kullanıcıyı değil, aynı zamanda üretici ve yazılım şirketlerini de doğrudan etkileyen bir kontrol mekanizması kurduğu iddialarını güçlendiriyor.
Geliştiriciler ve Üreticiler de İnceleme Altında
Soruşturma, yalnızca Google’ın kendi hizmetlerini öne çıkarmasıyla sınırlı değil. Android uygulama geliştiricilerine yönelik politikalar da Rekabet Kurumu’nun radarında. Özellikle Android Geliştirici Doğrulama Programı kapsamında yapılan son değişikliklerin, geliştiricilere ek yükümlülükler getirerek rekabeti sınırlandırıp sınırlandırmadığı değerlendirilecek.
Cihaz üreticileri açısından ise tablo daha kritik. Google ile yapılan lisans ve hizmet sözleşmelerinin, üreticilerin kendi yazılım ekosistemlerini oluşturmasını ve pazarda farklılaşmasını zorlaştırdığı öne sürülüyor. Bu durumun, mobil pazarda alternatif çözümlerin önünü kapattığı değerlendiriliyor.
Türkiye Dijital Rekabette Yeni Bir Döneme Giriyor
Rekabet Kurumu’nun başlattığı bu soruşturma, Türkiye’nin dijital pazarlarda rekabeti koruma konusundaki kararlılığını ortaya koyuyor. Daha önce Avrupa Birliği ve ABD’de benzer soruşturmalar sonucunda Google’a milyarlarca dolarlık cezalar verilmişti.
Türkiye’de yürütülen Android soruşturmasının sonucu hem Google’ın ülkedeki faaliyetlerini hem de mobil teknoloji pazarının gelecekteki yapısını doğrudan etkileyebilir. Rekabet ihlali tespit edilmesi halinde, Google’a yüksek para cezalarının yanı sıra davranış değişikliğine yönelik yükümlülükler getirilmesi gündeme gelebilir.
